jQuery(function($){ $('.logo_container a').attr('href','https://www.ccfound.com'); });
Manipulacja 2.0. Jak social media wykorzystują Ciebie przeciwko Twoim znajomym
Pierwsze, co trzeba zrozumieć, to fakt, że da się kłamać, używając wyłącznie prawdy. Wyobraź sobie, że rozmawiasz z przyjacielem. Przy piwie, kawie, albo po prostu jedząc lunch. Rozmawiacie o tym co u Was słychać, a w pewnym momencie temat schodzi na sprawy społeczne albo na politykę. Wymieniacie się opiniami, i w pewnym momencie Twój przyjaciel […]

Pierwsze, co trzeba zrozumieć, to fakt, że da się kłamać, używając wyłącznie prawdy.

Wyobraź sobie, że rozmawiasz z przyjacielem. Przy piwie, kawie, albo po prostu jedząc lunch. Rozmawiacie o tym co u Was słychać, a w pewnym momencie temat schodzi na sprawy społeczne albo na politykę. Wymieniacie się opiniami, i w pewnym momencie Twój przyjaciel otwiera szeroko oczy, przez chwilę milczy, by w końcu ze zdziwieniem zapytać:

Czekaj, serio tak uważasz? Byłem pewien, że usłyszę od Ciebie coś dokładnie odwrotnego.

Kiedy pytasz skąd ten pomysł, on odpowiada, że miał inne wrażenie widząc… no właśnie. Widząc to, co udostępniasz i komentujesz w social media

Rozmawiacie dalej, a do Ciebie powoli dociera, że te komentarze, które Twój znajomy widział, rysują mu obraz osoby o kompletnie innych poglądach, niż masz rzeczywistości. Że jedne z Twoich udostępnień widzi prawie zawsze, po prostu same pojawiają mu się przed oczami kiedy scrolluje aplikację danego serwisu, a innych nie zobaczy prawie nigdy.

To kim jesteś i co sobą reprezentujecz w mediach społecznościowych, a to kogo w tych samych mediach widzą Twoi znajomi to częstu zupełnie różne osoby.

Jak to się w ogóle dzieje?

Cofnijmy się o krok. 

Kiedy prawda kłamie

Ci z nas, którzy przeżyli PRL i czasy Solidarności, mogą pamiętać moment, w którym media Polski Ludowej nagle zaczęły donosić o przestępstwach, napadach, morderstwach i innych tragediach.[1] [2] 

Nagle, bo… wcześniej prawie tego nie robiły.

A przynajmniej tak się wydawało. 

Tego rodzaju wydarzenia były wcześniej zatajane. A tu nagle i bez ostrzeżenia zaczęły pojawiać się w medialnym przekazie. 

Statystycznie, nie zmieniło się nic. Przestępstw, napadów i tak dalej było tyle, co zawsze. Ale po raz pierwszy zaczęto o tym mówić, więc wrażenie, jakie Dziennik Telewizyjny robił na obywatelach było piorunujące. 

Polska po “niepokojach” Solidarności zaczęła wydawać się miejscem mniej stabilnym, niebezpiecznym, dziwnym trafem właśnie po pojawieniu się strajków i ruchów solidarnościowych.

Kluczowe w sztuce kłamania za pomocą prawdy są dwie rzeczy: Wybiórczość podawanych informacji – i częstość ich pokazywania. 

Nie trzeba podawać fałszywych informacji – wystarczy wybrać garść prawdziwych, które podane razem i przy przemilczeniu innych, które byłyby im sprzeczne, skutecznie wprowadzą odbiorcę w błąd. Bez jednego kłamstwa.

Bezczelne, prawda? A to były przecież media 1.0. i to na dodatek prymitywne media Bloku Wschodniego. Współczesne social media robią to jeszcze bezczelniej. Dużo, dużo bezczelniej.

Jak robią to social media?

Wykorzystują do tego Ciebie i co gorsza – prawdziwe informacje, jakie sam w nich umieszczasz. Dosłownie kłamią, używając do tego prawdy. I wykorzystują do tego Ciebie. To właśnie Ty stajesz się ich narzędziem manipulacji Twoimi znajomymi.

Jak?

Najprostszym sposobem, by Cię wykorzystać, jest sprawić, by część udostępnianych przez Ciebie artykułów, wpisów blogowych i materiałów po prostu rzadziej pokazywała się Twoim znajomym. 

Algorytm znajdzie w nich słowa kluczowe, które sugerują “nieodpowiednie” czy niewygodne dla serwisu poglądy? Cyk! Algorytm wprowadza mnożnik zasięgów. Dla uproszczenia powiedzmy, że dany materiał pokaże się Twoim znajomym dwukrotnie rzadziej, niż by się pokazywał normalnie. 

W konsekwencji będzie pod nim też mniej komentarzy i reakcji. Będzie się wydawał mniej popularny i po prostu – ignorowany przez ludzi, co sugeruje temu, kto już go zobaczy, że jest mało wiarygodny. Twój znajomy na dodatek, widząc je rzadko, uznaje, że to raczej wyjątki wśród Twoich udostępnień.

Inne udostępnienie, mile widziane dla władz serwisu albo kogoś, kto odpowiednio zapłaci – dostanie mnożnik 2x. Udostępniony, będzie pokazywać się Twoim znajomym dwukrotnie częściej niż normalnie, a czterokrotnie częściej niż poprzedni materiał, który jest celowo przez algorytmy tłumiony.

To oznacza też statystycznie więcej komentarzy i reakcji. Materiał wydaje się bardziej popularny, rzadziej ignorowany, ważniejszy. A Twój znajomy częściej widzi takie materiały w Twoich udostępnieniach, wyciągając z tego wnioski o Twoich poglądach. A To wpływa na jego sposób myślenia.

To samo algorytm może zrobić kiedy wyświetla innym materiały, które komentujesz, na które reagujesz. Zatajać sytuacje, w których swoją reakcją popierasz coś niewygodnego, albo krytykujesz coś mile widzianego przez serwis.

W konsekwencji, Twoi znajomi (w zależności od ich poglądów) będą widzieli tylko część Ciebie. Tę, którą najbardziej lubią i która wzmocni ich przekonania. 

Tylko dlatego, że serwis jedne treści tłumi, a inne boostuje (wzmacnia). Technika tym bardziej wredna, że jeśli Twój znajomy postrzega Ciebie jako człowieka myślącego, to fałszywe przekonanie o Twoich poglądach, wywołane przez algorytm, będzie podparte Twoim autorytetem.

Czym więcej znajomych, tym silniejszy efekt. A kiedy algorytmy fałszują obraz setek czy tysięcy znajomych – resztę robi psychologia. Jesteśmy stworzeniami społecznymi, a badania pokazują, że to, co inni myślą ma dla nas znaczenie, nawet jeśli nam sie to nie podoba. 

Wniosek?

Czym bliższa jest Ci osoba, której wysyłasz zaproszenie do znajomych, tym lepsze narzędzie manipulacji Tobą trafia do rąk serwisu.

Tak podła jest manipulacja 2.0. A to przecież tylko jeden mechanizm – manipulacja ekspozycją treści, częstością wyświetlania danych grup materiałów[3]. A technik manipulacji, na których Facebooka łapano, lub sam się do nich przyznawał, jest znacznie więcej.[4][5][6][7]

I nawet jeśli Ty będziesz należeć do najmniej podatnych na tę akurat manipulację, to czy jesteś pewien, że to samo możesz powiedzieć o wszystkich Twoich znajomych, na których dobru Ci zależy?

Ogłupianie świata “dla jego dobra” nie jest postępem

Nie wiem, co Ty o tym sądzisz, ale my w ccFound jednoznacznie potępiamy takie praktyki.

Wierzymy, że masz prawo wiedzieć, jakie opinie i poglądy naprawdę mają Twoi znajomi. Także wtedy, kiedy te poglądy będą czyimś zdaniem głupie. Uważamy też, że masz prawo do wiedzy ekspertów, nawet jeśli ich opinie nie podobają się wielkim korporacjom medialnym czy rządom.

Przede wszystkim – nie uznajemy okłamywania i manipulacji ludźmi nawet “w dobrej sprawie”. To nigdy nie kończy się dobrze, bo władza korumpuje. 

Nasuwa się pytanie – czy możemy jakoś przeciwdziałać takim działaniom?

Tak, odcinając się od osób i firm, które w ten sposób działają.  

Tworzymy nowe social media, które będą zupełnie odporne na tego rodzaju manipulacje. Dzięki przekazaniu władzy nad serwisem użytkownikom za pomocą specjalnych tokenów sprawimy, że to ludzie, a nie jednostki w zarządzie, będą decydować o tym w jakim kierunku ma iść platforma. To sprawi, że cele platformy i użtykowników będą takie same. 

Miłym bonusem tego rozwiązania jest to, że każdy właściciel tokenów będzie… codziennie na tym zarabiał. Ale to tylko dodatek 😉

Platforma tworzona przez ludzi i dla ludzi. I całkowicie bez cenzury.

Jeśli temat brzmi dla Ciebie ciekawie, to kliknij TUTAJ i dowiedz się więcej o projekcie. 

 

Bibliografia i źródła:

[1] Mariusz Patelski: Czujni strażnicy demokracji ludowej. Urząd cenzury w województwie opolskim w latach 1950–1990, Opole 2019

[2] T. Strzyżewski, Matrix czy Prawda Selektywna? Antycenzorskie retrospekcje.

[3] Caitlin Dewey; 9 answers about Facebook’s creepy emotional-manipulation experiment, July 1, 2014

www.washingtonpost.com/news/the-intersect/wp/2014/07/01/9-answers-about-facebooks-creepy-emotional-manipulation-experiment/ 

[4] How Cambridge Analytica’s Facebook targeting model really worked – according to the person who built it, The Conversation, March 30, 2018 12.03pm https://theconversation.com/how-cambridge-analyticas-facebook-targeting-model-really-worked-according-to-the-person-who-built-it-94078 

[5] Julia Carrie Wong, Revealed: the Facebook loophole that lets world leaders deceive and harass their citizens,Mon 12 Apr 2021 09.00 BST https://www.theguardian.com/technology/2021/apr/12/facebook-loophole-state-backed-manipulation

[6] Evan Osnos, Facebook and the Age of Manipulation, The New Yorker, November 15, 2018 https://www.newyorker.com/news/daily-comment/facebook-and-the-age-of-manipulation

[7] Kashmir Hill, 10 Other Facebook Experiments On Users, Rated On A Highly-Scientific WTF Scale, Forbes, Jul 10, 2014,12:34pm EDT https://www.forbes.com/sites/kashmirhill/2014/07/10/facebook-experiments-on-users/

Did you like the article?

share:
or leave a comment